Giữ hồn rừng thiêng nơi biên cương. Đặc sắc Lễ hội Cúng rừng xã Dào San năm 2026

Lễ hội được tổ chức với hai phần: phần hội và phần lễ. Nếu phần hội mang đến không khí rộn ràng, náo nức thì phần lễ lại lắng lại trong sự thành kính và trang nghiêm. 

Ở phần hội những tiết mục văn nghệ mang đậm sắc màu dân tộc, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ, những điệu múa mềm mại khiến không gian như bừng sáng. 

Các trò chơi dân gian như đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ; hay những trò chơi vui nhộn như bịt mắt gõ chiêng, nhảy bao bố… thu hút đông đảo người dân tham gia, tiếng cười nói rộn vang cả một vùng.

Nhưng có lẽ, phần lễ mới là linh hồn của lễ hội. Nghi thức cúng được tổ chức tại khu rừng thiêng của bản – nơi được người Mông gìn giữ nghiêm ngặt từ bao đời nay. Với họ, rừng không chỉ là nguồn nước, nguồn sinh kế, mà còn là chốn linh thiêng, nơi có thần linh ngự trị, che chở cho bản làng trước thiên tai, dịch bệnh.

Từ sáng sớm, khi sương núi còn phủ trắng lối đi, thầy cúng cùng các bậc cao niên đã chuẩn bị lễ vật theo đúng phong tục. Mọi thứ đều do bà con tự tay chuẩn bị: gia súc, gia cầm, rượu, hương và các sản vật của bản. Nghi lễ diễn ra theo trình tự truyền thống, chậm rãi và thành kính. Trong tiếng khấn giữa rừng già, người thầy cúng thay mặt dân bản cầu mong thần rừng tiếp tục phù hộ cho mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, gia đình yên ấm, bản làng đoàn kết.

Điều đáng quý là Lễ cúng rừng ở Dào San không chỉ dừng lại ở nghi thức tâm linh. Sau ngày cúng, người dân tuyệt đối không chặt phá cây rừng, không săn bắt trong khu rừng thiêng. Những quy ước ấy được truyền dạy như một lời răn dạy của tổ tiên, trở thành luật tục chung mà ai cũng tự giác thực hiện. Nhờ vậy, nhiều khu rừng ở đây vẫn giữ được màu xanh nguyên vẹn theo năm tháng. Lễ hội Cúng rừng đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa tiêu biểu của xã Dào San. Giữa nhịp sống ngày càng đổi thay, lễ hội vẫn được gìn giữ như một phần máu thịt của cộng đồng. Đó không chỉ là dịp gặp gỡ đầu xuân, mà còn là cách để nhắc nhau sống hài hòa với thiên nhiên, biết trân trọng rừng như trân trọng chính cuộc sống của mình.

Lễ hội khép lại, nhưng dư âm còn đọng mãi. Giữa vùng cao biên giới, khi tiếng khèn đã lắng xuống, rừng vẫn đứng đó – xanh và trầm mặc – như chứng nhân cho niềm tin, cho sự gắn bó bền bỉ của đồng bào Mông với đất trời và với chính cội nguồn văn hóa của mình.