Tưng bừng Lễ hội Gầu Tào xã Dào San năm 2026

Ngay từ sáng sớm, bà con các bản đã nô nức đổ về khu trung tâm xã, ai nấy đều chỉnh tề trong trang phục truyền thống, hồ hởi như đón một cái Tết thứ hai của năm mới. Không khí rộn ràng, ấm áp lan tỏa khắp sân hội, tạo nên một bức tranh xuân sống động nơi vùng cao biên giới. Đối với đồng bào Mông ở Dào San, Lễ hội Gầu Tào không đơn thuần là ngày hội vui xuân mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Đây là dịp để bà con tạ ơn trời đất, tổ tiên đã che chở trong năm qua, đồng thời cầu mong năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, gia đình mạnh khỏe, bản làng bình yên. Trải qua nhiều thế hệ gìn giữ, lễ hội đã trở thành điểm tựa tinh thần, là sợi dây gắn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Lễ hội năm nay được tổ chức với hai phần rõ nét: phần lễ trang nghiêm và phần hội sôi nổi, mỗi phần mang một sắc thái riêng nhưng hòa quyện, bổ trợ cho nhau, làm nên linh hồn của ngày hội.

Phần lễ diễn ra trong không khí thành kính giữa không gian núi rừng hùng vĩ. Nghi thức cúng cây nêu – nghi lễ quan trọng nhất của Lễ hội Gầu Tào – được tiến hành trang trọng, đúng với phong tục truyền thống. Cây nêu được dựng cao giữa sân hội như biểu tượng của niềm tin, của ước vọng sinh sôi và phát triển Thầy cúng thay mặt cộng đồng thực hiện các nghi thức, dâng lễ vật và gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp đến trời đất, tổ tiên. Lời khấn trầm ấm vang lên giữa núi rừng khiến không gian như lắng lại, tạo nên khoảnh khắc thiêng liêng, sâu lắng. Phần lễ không chỉ thể hiện đời sống tín ngưỡng đặc sắc của người Mông mà còn nhắc nhở con cháu về cội nguồn, về trách nhiệm gìn giữ và tiếp nối truyền thống cha ông.

Sau phần lễ trang nghiêm, không gian lễ hội như được “đánh thức” bởi phần hội rộn ràng, rực rỡ sắc màu. Tiếng khèn Mông ngân vang giữa núi rừng, hòa cùng tiếng trống, tiếng reo hò cổ vũ tạo nên nhịp điệu sôi động, lan tỏa khắp sân hội. Các tiết mục văn nghệ được chuẩn bị công phu, mang đậm hơi thở cuộc sống vùng cao. Qua từng điệu múa, lời ca, hình ảnh lao động sản xuất, sinh hoạt đời thường, tình yêu đôi lứa của người Mông được tái hiện chân thực và giàu cảm xúc, góp phần tôn vinh vẻ đẹp truyền thống giữa mùa xuân mới.

Điểm nhấn nổi bật của phần hội là chuỗi các hoạt động thi đấu và trò chơi dân gian, vừa đậm đà bản sắc vừa chứa đựng ý nghĩa sâu sắc. Phần thi giã bánh giày thu hút đông đảo các đội tham gia. Những chày gỗ nhịp nhàng giã trong tiếng cổ vũ rộn ràng không chỉ thể hiện sức khỏe, sự khéo léo mà còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự đoàn kết, đủ đầy, ấm no trong năm mới.

Phần thi say ngô nấu mèn mén và nấu thắng cố, nấu bánh trưng đen cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt. Đây không đơn thuần là cuộc thi ẩm thực mà còn là dịp tôn vinh nét văn hóa truyền thống trong bữa ăn của người Mông. 

Từng công đoạn chế biến, từ chọn nguyên liệu, nhóm bếp, chế biến đến trình bày đều thể hiện sự tỉ mỉ, kinh nghiệm và bàn tay khéo léo của người dự thi.

Bên cạnh đó, các trò chơi dân gian như ném pao, đánh cầu lông gà, đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo thanh niên tham gia. Ném pao không chỉ là trò chơi mà còn là nét sinh hoạt văn hóa gắn liền với tuổi trẻ, với những cuộc gặp gỡ đầu xuân. Đẩy gậy, kéo co, bắn nỏ thể hiện tinh thần thượng võ, sức mạnh và sự dẻo dai của người vùng cao, đồng thời tạo không khí thi đua hào hứng, gắn kết cộng đồng.

Không gian trưng bày trang phục, nhạc cụ, nông cụ truyền thống của dân tộc Mông cũng trở thành điểm nhấn ấn tượng. Những bộ váy áo thêu tay cầu kỳ, những chiếc khèn, chiếc sáo, công cụ sản xuất quen thuộc được giới thiệu một cách sinh động, giúp du khách hiểu rõ hơn về đời sống văn hóa và lao động của người dân Dào San.

Phần hội khép lại nhưng dư âm của tiếng khèn, tiếng cười và những khoảnh khắc giao lưu vẫn còn đọng lại. Tất cả đã góp phần làm nên một Lễ hội Gầu Tào trọn vẹn – nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, gắn kết cộng đồng và lan tỏa niềm tự hào về bản sắc dân tộc nơi vùng cao biên giới.

Lễ hội Gầu Tào không chỉ là dịp giao lưu, vui xuân mà còn là cơ hội để thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm tự hào về truyền thống dân tộc mình. Việc duy trì và tổ chức lễ hội hằng năm góp phần quan trọng trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân.